Khristian Khanglai Lamkaina (Christian Youth Leadership)

                                                         A SEMINAR PAPER ON
KHRISTIAN KHANGLAI LAMKAINA (Christian Youth Leadership).

By Pro Pastor M. Thangboi Zou        
Amun: Pahmual MELC                
On: 6th March, 2016

Thumapui: Khristian Khanglai Lamkaina (Youth Leadership) chi Paper pethei dia deisahna hingpie Pa Pasian leh Division Khanglai Lamkaite kunga ka lungdamna sangpen ka tun masa hi.  Tunin Lamkaina  toh kisai tamlou anuoi ate kikum khawmlei ichi hi. tuate ahileh:-

Lamkaina umzieh Hilchienvai (Definition): Lamkai kichipen Dinmun akikoina hipaisie, sil umnailoute umsah theidie chitna neite khu ahi hi. Hilchetna toh kisai a Lamkai khen khatte gendan ahileh:-
  • a)      J.O. Sunders in, “Lamkaina ichi mikhat in midangte a thuzawhtheina dinga thu hiltheina chitna neite khu ahi” chin agen hi.
  • b)      Anonymous, “Lamkaina ichi khu tup kibanga mite nnasemkhe dinga kizuisah a sepkhawmpi dinga thuzawhna ahi” akichi hi.
  • c)      Peter G. Wiwcharuck in, “Lamkaina ichi khu mite tungtawn a silbawl dingte zawhtheina dia Siemna (Art) ahi” achi hi.

Lamkai ichi bang genna adiei?

Lamkai ichi chiengin Tup leh Ngim kichienta nei a, gelkhawlna (Plant) hoitah toh tua sepkhiet na dinga apoimaw danzil a mitoh pangkhawm, mapui in, lampi dih zui dinga lamhiltu, mite’n amuan, zuitham ching a semkhetu lawchingte ahi uhi. J. Oswarld Sunders in “Spiritual Leadership” chi laibu agelna a hichin pianpi lamkai le hagau lam a lamkai ana khen hi;-

Pianpi Lamkai Siemna Neite                                          Hagau a Lamkai siemte

(1) Ama le ama kimuang                                                   àPasian muang
(2) Mite theisiem                                                                àPasian thei
(3) Ama main thutanna/thupuohna bol                             àPasian deidan sui
(4) Huai ham, athu lou thusalou                                       àAmale ama kimang hil
(5) Ama hoisa nabang a bol                                             àMangpa deidan sui le zui
(6) Koima tung a kinga lou (midangte thuse lou)             àPasian tung ah kingah

Lamkai in Mukhawlna (Vision) nei ding ahi (Pau. 29:18 sim in):

Lamkai tampi Mukhawlna (Vision) neilou, akhonung hunding khuollou ki-um hi. Bangjieh in, “a mite awlmawna leh puohnatna himhim neilou zia bang ahithei a, hinanleh atamzawte a theilouman zong himaithei hi”. Mukhawlna neilou Lamkai khu zuita hilou/ Lamkai etton hilou ahi. Tunin Lamkaiten bangchi bang a Mukhawlna nei ding e?

i)                    Ei-le-ei koi ihiei chi kithei chien ding, Pawlpi ading ahileh, ka pawlpin bangsem, bang dinmun ading?
ii)                  Bang ka poimaw ei? Ka pawlpin bang apoimaw ei?
iii)                Tulel a ka dinmun leh ka pawlpi dinmun bang ahiei? Hoi a umka hiei?
iv)                Ka umnapan khangtou ding leh kikhelna dia bang ka poimaw ei?
v)                   Bangchie patding, hun bangtan lutding, bangchie zouding? chite ahi.

Lamkaite thei dingte:

Gelkhawlna (Planning) nei in: Gelkhawlna umlou a naseppen, “Tuipi tunga Tembawh azotna ding theilou apei” banglel ahigiep hi. Lamkai nahileh Gelkhawlna nanei dingte:-

i)                    Gelkhawlna a um chiengin sep ngaingai kisem nonlou in atha kisem hi.
ii)                  Gelkhawlna in maban kichien nei a nnasepna, kipum khatna hingpie hi.
iii)                Gelkhawlna in nnasep maban nei in hing gamtang sah hi.
iv)                Gelkhawlna in Lamkaite leh mipite khantousa hi.

Tup-le-Ngim (Goal setting) nei in: Phil. 3: 14 nan, “Phatawpna del” chin agen hi. Tup-le-ngim ichi khu, “Tun nading mun tunma kipahman a tungding kahi chia thutanna”chi ahi. Lamkai khat na hileh, 

Tup-le-Ngim a nanei dingte:-

i)                    Tup-le-ngim izawlou ding sil kiguon ngailou hi.
ii)                  Tupna neuseng inzong kipahna hingpelou,
iii)                Zawh zouding tup-le-ngim kisiem thei ahi.
iv)                Hun (Time), Tha (Energy), Sum, (Money) Van (Property) lutdingzat kisiem thei hi.
v)                  Tup-le-ngim in itunna ding chieng hing theisah hi.

Etkiehna (Evaluating) nei in: Nasep khat poupou nung-et kiehna in lamkaina lawchingsa mama hi. 

Nung-etkieh dingte ahileh:-

i)                    Tup atunleh tunlou tehna ahi,
ii)                  Tup-le-ngim tha bawl theina ahi,
iii)                Michin nnasepdan leh nnaseop theidan tehna ahi,
iv)                Hatlounate kibawl nading muhna ahi,
v)                  Sep hoite mukhietna ahi,
vi)                Khangtou ding leh masawt ding siemzilna ahi hi.

Mawpuohna piasawnna (Delegation): Mawpuohna piesawn siam lamkai khu etton ching lamkai ahi.  mawpuohna piasawn amanphatnate:-

i)                    Mawpuohna kihawmna in nnasep lamzangsa mama hi,
ii)                  Asem hoi leh hoi lou kiteh thei/ mukhie thei hi,
iii)                Mawpuohna ngaisa leh ngaisalou kithei chien hi,
iv)                Seppite hihna kithei chien hi,
v)                  Mawpuohna ahoizaw sem ding deina heilam dang theina ahi hi.

Khristian Lamkai dingte chitna (Qualification) te ahileh:-

  • a)      Pasian hatna kichien nei mi ahi ding ahi (Jer 1:4-6, Acts 16:6-10).
  • b)      Amale ama kithuzaw mi ahi ding ahi (Pro. 16:32, 25:28).
  • c)      Ditatna leh siengthou na neimi ahi ding ahi (I Thess 4; 3-8, I Pet 1:14-16).
  • d)     Mi kingainiem mi ahi ding ahi. (Phil 2:5-11, I Pet 1:14-16).
  • e)      Thutanna bolsiem mi ahi ding ahi (Dan 1:8, Heb 11:23-28). Comtt. chieng ah ama deidan a thutan mi hilou in, Pasian deidan leh pawlpi hoi nadia thutan na bolsiem mi ahi ding ahi.
  • f)       Lungthana siengthou nei mi ahi ding ahi (Mk 21:12). Thudilou a vai akihom chia, hangsan tah a thudihlou nielngam mi ahi ding ahi.
  • g)      Hangsan tah ading ngam ahi ding ahi. Joshua le Calep, Gam enkhia dia kuonte. Aloiteng uh (mi 10 ten) zauhuai, zousivai, luhda vai achi uhi. Nanle amau giel in “I zouding uhi,Pasian hanta suongin doulei I zou ding uhi” achi gel uhi.

 Akhupsitna: Khanglai Lamkaina (Youth Leadership) chi thupi pansan in bangzat ahiei, iphat tuompi ding uh ikikumta uah, tami paper lawching leh lawching lou ding khu tunia seminar paper ngaikhiate te leh asimkha zousie tunga kingah ahi tahi. Pasian deidan a lamkai etton ching hingei din, Mangpan na un siengun thupha hingpe chiet tahen. Lungdam ing e.

Comments

Popular posts from this blog

Mangpa leh A Gam Adi'n

Zoute'n I tahsap uh "Zou Hero" ahi

Khanglai leh Koppi Suina