Tate tunga Khristian Nute Mawpuohna
A seminar Paper on
Tate
Tunga Khristian Nute Mawpuohna
By
Pro Pastor M. Thangboi Zou
Area
Pastor Behiang Division
Amun:
Behiang MELC
Ahun:
31st August, 2015
Thumapui:
Tate tunga Khristian Nute Mopuohna chi thupi latheidia deisahna hingpie Mangpa
Pasian leh Division Nu Pawlte tunga ka lungdamna sangpen ka tun masa hi. Tam
thupipen ka Tuasah (experience) ahisie, nanleh Bible leh Laibu tuomtuom a kasim
khahte pan ihoulim ding hi. I Laisiengthou un “Nu” (Numei) chi 325vei ana
tuongsa hi. Nu chipen lungkham ni, kipahni, damlouni in akingai thupi mama hi.
Taten Pa sangin Nute ngaiin a itzaw uhi. Mi tengteng adie Nu kichi thumal khu
akilawmpen ahia, tuazieh in ikisuhkha poupou leh “Eh Nu, Nu ei!” akichizel hi. Abraham
Lincoln in,“Kei US President ka hing hi theina pen Ka Nu jieh ahi, Nu hoi neite
khutdaw in aum sih ding hi” achi hiel hi. I thupi a ilut masangin, Mun 3 in
ikikhen masa ding hi. Ithupipen mawlta in hichin ihil chien ding hi.
Nupi Hilchetna:
Bible in vang hichin ahilchien hi, “Pasalte kithuopi tu ding, Panpitu ding”
chin Gen. 2: 18 nan agen hi. NUPI hichin ihilchien ding hi:- N: Nu hita,U: Ut dandan
a umthei nonlou, P: Pasian leh pasal zatat ding, I: Itna toh kivawn ding, chi
ahi.
Khristian Nu hoi ichite bangchi bang
mite adiei?
Khristian
Nu hoi kichi tangpite khu ahileh:- (i). Zin bawlsiem, (ii) Migensiet chinglou
mi, (iii) A pasal in amuon ngamte, (iv) A Tate leh a Pasal ten apatatte.
Gentenan:
Rebaca in apasal Abraham khu, “Ka Mangpa” chin ahan a, tulai nupi tampiten
apasalte uh, “Ka Mi hingpa uh” chin ahan uhi.
Khristian Nu hoite bawllou dingte:
- Pasal theipi lou a Sum pa suilou ding, tualeh Ni-le-von daplei lou ding,
- Na pasal khu midangte pasal toh tehka vawt sin,
- Na pasal chital nate midang kunga gengen sin,
- Tate zahna a na pasal gensiet, kihaupi, phunsan vawt sin,
- Nang sangin pil in, pil ta sihleh zong na pasal ahijien zatat in.
- A bawl dingte uh bang bang ahiei? Point 5 chiet hing gen un.
Tate tunga Khristian Nu te
Mopuohna:
Ezek.
2: 9 nan, “Tam Naupang la inlen hing kepsa in, thaman ka hingpe ding hi” achi
hi. Singnou na suon ah a Ga Hoi nadei leh, akimvel housing inlen, Tui, Haal
pezing leh chin Ga Hoi namu die, a Ga tungtawn in na kivah thei ding hi, khum
bangma in, Ta hoi na die leh amasan nang hoi masa in. Tualeh “Thanuom tah in,
na Tate enkawl in” chin Pau. 27: 23 nan agen hi. Billy Sunday in, “Naupang abul
napat dih leh Setan in abanbul in hingkai mangsa lou ding hi” chin agen hi.
Tate tunga Mopuohna (etkawlna) ding toh kisai in, tamna thupi 2 in ikhen ding
hi, tuate ahileh:-
Bible pansan a tate tunga Khristian
Nute mawpuohna:
- Na tate aneulai un Piengthasa in, tualeh Pasian kunga puilut in (Mt. 19: 14, 1Sam. 1:28, Lk. 2: 2, Pau. 22: 6).
- Na tate mikhiel ahidan hil in, Pasian kunga khelna jieh a Thumna toh ngaidam nget ding ahidan hil in (Heb. 1: 9).
- Na taten Jesu Khrist a Ginna det aneizing nading un, nang apat in zil sah in (Phil.2: 17).
- Lawm hoilou toh akigawp dingna deilou leh hil inlen, sietna alut louna dingun thu hil zing in (Pau. 13: 20. 28: 7, 1Jn. 2: 15-27).
- Na tate hinkhuo pumpi ahoizing nadin Thumna toh delzui zingin (Ephe.6:18, Jn.17: 1).
Tahsa lam mawpuohnate:
Tahsa
lam a Khristian Nuten Tate tunga amawpuohna dingte uh ahileh:-
Ginna
lam a: Timothy Ginna a etton ahitheina
ding in, a Pi Loisi leh a Nu Unisi te ginna lam a etton dingin hinkhuo azang
uhi.
Siengthouna lam a:
Na Taten Khristian Hinkhuo azatna dingua, ki sinsahna leh Hasawtna thupipen
khu, “Khristian Nute, Tate etton theidie Tep-le-muom, neh-le-dawn ah
akisusiengthou zing ding uh” ahi.
Kipiehzawhna lam a:
Hanna in nau apai apan Pasian kunga ata apekhie sie, nanleh tapa Samuel
ahingnei in Pasian mizat ahing hi theina din, theitop suoh in asinsah hi.
Tuajieh in Pasian in Samuel khu Isrealte Guolnei din asiem khie hi (1Sam. 3).
Sadhu
Sunder Singh nu in atapa Sadhu Sunder Singh, amaute pasien nnasem Siempu (Sadu)
ding adeina jien “a pasien uh kunga a thum masie, Ann-le-Tui bangma ape sih hi”
nanleh Pasian in ama nnasem din azang hi, tam khu Ginna a Nu anakipieh zaw jieh
zong hithei hi.
Haam kamsuoh a:
Khristiante zatdie kilawmlou haam kamsuohte Khristian nuten na tate masang uah
nazat vawtlou ding uh ahi, haam zatlou dingte ahileh, “Chiemnui thanghuoi, Zuaugen,
Mi gensiet, Haam selawh” chite Bible in tamte akipan kihemkhie un, achi hi
(Kol.3: 8). Theitop suoh a na tate na thuhil lai a, atung a igente haam
hoiloute na tate masanga nazat zing leh, Vai lah a Zun kitha banglel ding ahi,
chi thei in.
Nu-le-Pa te kunga Tate Ngetna:
- Tamna na taten na kunga ahing thungette uh chiemte inlen bawlkhietpi sawm leh chin, Tate tunga na mopuohna ahing dawnzangkhai mama ding hi.
- Thupetu hisih unlan, thupia hilou in, nget thaw dan in nangbawl chiengun, na thu uh man/zui uthuoi kasa mama uhi.
- Ka tung uah na lungsim uh heng paipai sih unlan, sil ka bawlhoi chienguah kipahman piedia nahing chiem ngal uleh, na thuchiem un sutang tung un aw.
- Ka lawm-le-guolte um chiengin ka chital nate/ hoilou nate gengen sih unlen, kouma tang a I umkhawm chiengun ka chitlanate hing hil in, kalsuon dingdan uh hinghilzaw din ka hing ngen uhi.
- Ka tung a aw sang hing zang sih un, ken zawng nou tunga hing zang kha ding ka hi. Na loite na kithuopi bang un, kou zong hingki thuopi un, tua hileh, kouzong na loite hivangin, nou zong kei loite nahi ding uhi.
- Theisiem hamsa kasa te uh, “Innsung a ka kimawl chieng uah inn suhnin nang chi un, inn mai a ka kimawl chieng uah na inn hepding uh” hing chizel, umding dan theilou in “ka va chiengin, vava mai hingchizel” um dingdan ka theiseim thei sih uhi.
- Mi dang tate toh hing tehka ka non sih un, Mi sezousie toh nang tehka zing uleh, ka hinkhuo uh hing susie in, tuate sanga thupizaw a gamtang thei ka hi uh, tuajiehin midang toh hing tehka ka loudin kang ngen uhi.
- Na lungsim uh ahoi a, na thutah mama ua, hinanleh, ka loiten ahing nelthei sih uh, na kungua um nuom salou uhi. nuimai deu ulechin ka dei uhi.
Pi
Esther Chongthienmawi in,“Tate tunga Nu-le-pate mawpuohna” chia anagel napan,
tate siempha nuomten atawpsan ding ua thu tampi anagiel a, tuote lah a i phat
thuompi nading un points 7 ka hing lasawn hi, khumte ahileh:
- (1). Na tate a neulai apatin a deidei leisah in,
- (2). Na tate TV channel a et utut uh ensah gige lechin,
- (3). Pasian thu a neulai a sinsah lou in a pichin ding ngah lechin,
- (4). Sum-le-pai, nih-le-puon adei hunhun in guon lechin,
- (5). Mi toh akihau chiengin ama hun gige lechin,
- (6).Na tate lah a deisah tuom nei lechin chileh
- (7). Na tate mongmomg asuol/gilou theilou dingin koi lechin, chite ahi.
Tamna
pansah i zilkhiet ding ua kamu ahileh, tambang a lunggel nanei zing a na tate
tunga tambang a vaina hawm zing leh nuhoi/ nu gin-um nahi beivawtsih dinga,
thamlou in na tate khu sietna in adim ding uhi, pilvang in aw! Tate kep nalam
a.
Akhupsitna:
Tate tunga Khristian Nute mawpuohna chi thupi zangin point tamlou iki kumta
uah, abanpen nouten na zui uleh zui lou uah kingah hita mai ahi. Nu lawching
ichite khu Ta haute hilou in, atate et-ton theidie umte khu ahia, tualeh Ta hoi
na dei leh amasan Nu hoi hima sah in. Tam Seminar Paper “Tate tunga Khristian
Nu te mawpuohna” chi thupi mawlta a ikikupna tunga, bukim louna gam a khosa ihi
nalai ziehua, a chingla zousie Pasian leh ngaikhetute kunga kithei siem din ikingen
hi. Lungdam ing e.
Comments
Post a Comment