Kristian Biehna leh Phatna (Praise & Worship)
Seminar Paper on
KHRISTIAN BIEHNA LEH PHATNA (Christian Praise and Worship)
By Pro Pastor M. Thangboi Zou
Amun: Suangphu MELC
Thumapui: Amasan tambang hunhoi hingpie Mangpa Pasian min ka phat masa a, tualeh tami Paper latheidie deisahna hing pie Division Lamkaite tunga ka lungdamna sangpen kaphuong hi. Tami paper tungtawn in tunin mawltain Biehna umzieh, Phatna umzieh leh Koi ibieh/ iphat ding? Bangjieh kibeih/kiphat ahiei? Chileh thupi toh kisai tamlou ikikum ding uhi.
Biehna umzieh bang adiei? (What is the meaning of Worship?):
Biehna ichipen “Thumna leh Phatna” ahisie, nanleh genkhawm thei silk hat vang ahi hi. Biehna ichipen “Pasian zahnapie, Pasian mai a kun” china ahi. beihna umzieh itheisiem nading un tamna mawlta in hichin ihil chien ding hi, tuami ahileh:-
- Mangpa hing hundam in, ichi khu Thumna (Prayer) ahi.
- Mangpa na hing Hundam zieh in ka kipah hi, ichi khu Kipahthugenna (Thanksgiving) ahi.
- Mnagpa, Nangbang Pasian hing leh siengthou leitung ah aum sih hi, ichi khu Biehna (Worship) ahi hi.
Laisiengthou sunga Pasian Biehdan chi li (4 types of worship) muthei in aum hi, khumte ahileh:-
- Dingsa Pasian bieh napen 14vei akimu hi.
- Khupdinsa Pasian bieh napen 9vei akimu hi.
- Khupbohsa Pasian beih napen 5vei akimu hi.
- Kuunsa Pasian bieh napen 4vei akimu hi.
Biehna ichipen, “Pasian leh Mihingte kiguizawpna (Relationship)” ahi. biehna umzieh itheisiem nading un Laisiengthou pansan in ikikum ding uhi.
Koi ahiei I bieh uh?
Mipite ngaidan lakhawm masa vai. Na ngaidan uh point 5 chiet hing genkhawm vaw leh.
Laisiengthou in I bieh ding uah ahing genpie khu Paisan ahi. Pasian ahidante khu:-
- Mangpa Jesu Khrist khu I bieh ding uh, chin (Mt. 2:2,11, Lk. 24: 52, Heb. 1:6, Rev.5:8) naten agen hi.
- Mangpa Pasian khu ahi I bieh ding uh, chin (Lk. 4:8) nan agen hi.
- Pasian khu bangchi banga bieh ding adiei? (Mipite ngaidan lakhawm vai)
- Pasian I bieh dingdan ahileh “Hagua leh Thutah a boeh ding ahi” chin Jn. 4: 23 nan agen hi.
Bangjieh Pasian I bieh ding uh la?
Laisiengthou in Pasian bieh dingdan tam anei a bangin ahing hil chien hi, tuate ahileh:-
- Ama loungal Pasian dang umlou ahijieh in (Exo. 20: 1-3, 34: 14).
- Silsiemteng nnasep thupipen (Gingtute) khu Pasian bieh ding ahijieh in (Phil. 2: 10-11, Rev. 4: 10, 5: 13).
- A silbawl thina athupi jieh in (2Leengte 17: 36, Jn. 21: 25).
- Tangtawn Pasian ahijieh in (Gen. 21: 23). Tanteng lou zong tampi aum nalai ding a, nanleh tamteng jieh in lei mihingten Pasian I bieh dingdan uh ihilchien mai ding hi.
Pasian I bieh chie bangchi banga um ding adiei? (Isai. 41:1)
Kei mudan a biehinn sunga chinlou dingte ahileh:-
- Nang Ta (child) loupi buoipi vawt sin.
- Na gei a toute houpipi sin, Pasian bieh nahilam kithei zing in.
- Na Tate biehinn sunga kimawl sah sin, Pasian bieh a peina hidan uh hilzel in.
- Biehinn sunga ihmu (Sleep) sin.
Biehinn sunga chin dingte ahileh:-
- Pasian thu kigente hoitan ngaikhie in, chiemte sawm in.
- Laisiengthou kisimte hoitan chiemte in.
- Pasian thu hing kigente, na hinkhuo a zui sawm in.
Conduct te theidie kilawmte:
- Tunbei dieh I touna mun a toupai ding (mipite inn mai ah aum lou na ding uah)
- Mipi zousie zakim die thugen ding ahi
- Akie Vaiguon dingpen mipite zakim die hoita phuonkhiet ding ahi.
Maidawh (Stage) lam a toute thei ding te:-
- Na touna Banch a na keng khangin tou sinlen, tualeh na Ban zong jah vawt sin
- Nisa zongleh kizap vawtsin, na puohna angkil hongin tou sin
- Na ihmut lou ding ahi, na ihmu leh mipiten hingmu kim un, nangdia sil zumhuoipi ahi ding hi.
Hunpante dia kiguotte theidie kilawmte:-
- Na Laisiengthou sim ding pen inn a hoitan hingsim inlen, (simdan kizil masa in) Thugen dingte bangin saupia va hil get sese ngai lou ahi.
- Na ut teng banggen vawt sin, Vaiguon teng landie hing kiguot ahidan theisiem main.
- Laa bang tel chite hoi bukim khawllou ahi.
Thugen dingte theidie kilawmte:-
- Pulpit tuinga mite hoilouna gen vawt sin, Pasian thugen die hing kiguot nahi chi kimang hil sin.
- Pasian thutah gendie guot nahi chi thei inlen, ki ginglou mawngmawng in Pasian thugen vawt sin.
- Pasian leh Mihingte kikal a palai a pang nahichi kithei inlen, pilvangta in thugen in.
- Gente thu nagen ta lehzong ahithei laisie Zummoh thu lam genvawt sin, thugen chie gente thu get teitei ding chi zong hituonlou, na thupi dung zuia gending na theite genzaw mai in.
PHATNA (Worship)
Phatna umzieh (Meaning of Praise): Phatna ichi khu Thuhun Lui lai a Hebrew Haam a chi 3 agenthei in aum hi, khumte ahileh (i) Silging toh phat ding (ii) Tahsa pumpi toh phat ding (iii) Tumging (Music) leh Laa (song) toh phat ding chi ahi, tualeh Thunhun Tha a Greek haam in, “Eucharistein” tami khu “Kipahthugenna” chi ahi. phatna ichi zong khu Pasian leh Mihingte kipawlkhawmna (Fellowship) ahi hi.
Bang dinga Pasian I phat ding uh la? (Why do we worship God?)
Pasian phat dingdan I Laisiengthou un hichin anghil hi, khumte ahileh:-
- Pasian khu Phatta Pasian ahi jieh in (Ps. 148: 13).
- Pasian in Kumtawn shinapan ahingtat khiet jiehin (Ps. 24, 136).
- Pasian athupi jieh in (Ps. 145: 3).
- Hundamna ahing bawlpie jieh in (Lk. 1: 68-69, Phil. 4:8, 2 Kor. 9:15).
- Jesu Khrist a Hinna tha (New Life) inei jieh un (Mk. 2:22).
- A siengthouna leh A muonhuoi nate jieh in (2Khangthute 20:21, Exo. 15:11, Isai. 25:1).
Pasain bangchi phat ding eh? (How to Worship God?).
- Na lungtang zousoie toh nap hat ding ahi (Ps. 9: 1-2).
- Na damsung a na phat ding ahi (Ps. 104: 33, 146: 2, 147: 1). Anop leh aha azong
- Hunchin a na phat gige ding ahi (Ps. 71: 6,11).
Akhupsitna: Biehna leh Phatna ichipen koite adding adiei?
- Naupangte adding adiei?
- Khanglaite adding adiei?
- Nu-le-pate adding adiei? Laisiengthou Ps. 148: 12 in hilchien vai.
Pasian I biehna ua, bangchi bang a Biehna leh Phatna adei ei?
- Sum tampipi ipieh zieh kipah adiei?
- Thugen siemzieh, Lasa siem jieh Pasian kipah adiei?
Pasian in Biehna leh Phatna adiei dan khu Jn. 4:24 cf. Mt. 22:37 sim in ihil chien ding hi.
Mangpan mawl ta leh chingloun pumpum a Biehna leh Phatna chi thupi zang a ikihilna te manphat tah a zangthei ding leh zui thei dingin, ngaikhe zousie thupha hingpoe chiet tahen. Lungdam ing e.
Comments
Post a Comment